Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ağustos ayı işgücü istatistiklerini 30 Eylül’de yayımladı. Verilere göre mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı bir önceki aya göre 0,3 puan azalarak yüzde 7,8 seviyesinde gerçekleşti. Temmuzda oran yüzde 8,1 olarak ölçülmüştü.
İşsiz sayısı geriledi, istihdam arttı
15 ve daha yukarı yaştakilerde işsiz sayısı ağustosta 106 bin kişi azalarak 2 milyon 740 bin kişi oldu. Aynı dönemde istihdam edilenlerin sayısı 136 bin kişi artarak 32 milyon 507 bin kişiye yükseldi. İstihdam oranı 0,1 puan artarak yüzde 48,4’e yükseldi; işgücüne katılma oranı ise yüzde 52,5 ile bir önceki ayla aynı düzeyde kaldı.
Cinsiyet bazında bakıldığında işsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,6, kadınlarda yüzde 10,1 olarak tahmin edildi. Genç nüfusta, yani 15-24 yaş grubunda işsizlik oranı 1,1 puan düşüşle yüzde 13,0’e indi; genç erkeklerde yüzde 9,7, genç kadınlarda yüzde 19,4 oldu.
Geniş tanımlı göstergeler farklı yönde
Resmi işsizlik oranındaki düşüşe rağmen geniş tanımlı göstergeler daha temkinli bir tablo çiziyor. İş aramayan ancak çalışmaya hazır olanlar ile eksik istihdam edilenleri de kapsayan atıl işgücü oranı bir önceki aya göre 0,4 puan artarak yüzde 31’e ulaştı. Ekonomistler, resmi işsizlikteki düşüşün bir bölümünün iş aramayı bırakanlardan kaynaklanabileceğine dikkat çekiyor.
Program hedefleriyle karşılaştırma
Orta Vadeli Program’da 2026 yıl sonu işsizlik oranı yüzde 8,1 olarak öngörülmüştü. Ağustos verisi bu seviyenin altında kalıyor. Programda üç yılda yaklaşık 2,1 milyon ilave istihdam ve 2029’da işsizlik oranının yüzde 7,6’ya inmesi hedefleniyor.
TÜİK, mevsimsel arındırma yöntemi nedeniyle geçmiş aylara ait tahminleri de revize etti. Bu nedenle önceki bültenlerde yayımlanan aylık rakamlar, yeni seriyle birebir örtüşmeyebilir.
Ekonominin yavaşlamasına dair işaretler de dikkat çekiyor. Konut satışları ağustosta yıllık bazda belirgin düşüş gösterdi. Analistler, önümüzdeki aylarda istihdam verilerinin bu işaretlerle birlikte izlenmesi gerektiğini belirtiyor.
Ağustosta işgücü piyasasında çalışılan ortalama haftalık saat de 0,5 saat artarak 42,5 saate çıktı.
Göstergeler arasındaki fark nasıl okunmalı?
Resmi işsizlik oranı, yalnızca son dört haftada iş arayan ve iki hafta içinde işbaşı yapabilecek durumda olanları kapsıyor. Atıl işgücü ise iş aramasa da çalışmaya hazır olanları, ayrıca az saat çalıştığı için daha fazla çalışmak isteyenleri de içeren geniş bir ölçü. Bu iki göstergenin ters yönde hareket etmesi, işgücü piyasasında görünenden daha geniş bir esneklik arayışı bulunduğuna işaret edebiliyor.
Kadın işsizliğinin erkeklerden 3,5 puan yüksek kalması da yapısal sorunlardan biri olmaya devam ediyor. Ekonomistler, istihdamdaki aylık artışın sürdürülebilirliğini ancak önümüzdeki aylarda sanayi ve hizmet sektörlerinden gelecek verilerle değerlendirebileceklerini belirtiyor.
Verilerin bir diğer boyutu, bölgesel ve sektörel farklar. Tarım dışı istihdamdaki gelişme ile hizmetler sektörünün katkısı, bir sonraki bültende ayrıntılı tablolarla yeniden değerlendirilecek.
Gözler yeni bültende
Eylül ayı verisi, ağustostaki iyileşmenin kalıcı olup olmadığını gösterecek. Mevsimsel etkilerin ve tarım dışı istihdamın seyri, bu kez de belirleyici olacak.
Öte yandan ekonomistler, işsizlik oranındaki küçük aylık oynamaların istatistiksel hata payı içinde kalabildiğini, bu nedenle üç aylık eğilimlerin daha sağlıklı bir resim sunduğunu belirtiyor. Ağustostaki düşüşün sürüp sürmeyeceği, önümüzdeki bültenlerle netleşecek.
Kapak fotoğrafı: Zumrasha / Wikimedia Commons (Public domain)
