Avrupa Birliği, 9-20 Kasım’da Antalya’da düzenlenecek BM İklim Değişikliği Konferansı’nın (COP31) başarı ölçütlerini düşük tutmaya çalışıyor. Kuveyt Times’ın aktardığına göre bir AB yetkilisi, zirveye aşırı yüksek beklentiyle gidilmesinin ters tepeceği uyarısında bulundu. Blok, tek bir büyük atılımdan çok, mevcut taahhütlerin uygulanmasına odaklanıyor.
Ortak tutum belirleniyor
AB çevre bakanlarının Lüksemburg’daki toplantıda blokun müzakere pozisyonunu kabul etmesi bekleniyor. Dönem başkanlığını yürüten İrlanda’nın hazırladığı iletişim stratejisinde, tek bir büyük atılımın artık doğru hedef olmadığı savunuluyor. Belgeye göre beklentiler bu çerçevede kurulursa, böyle bir atılımın gerçekleşmemesi sonradan başarısızlık kanıtı olarak sunulabilecek.
AB’nin gündeminde ekonominin geneli boyunca fosil yakıtların elektrikle değiştirilmesi öne çıkıyor. Kasım ayında Antalya’da bu hedefe yönelik ülke taahhütlerinin güçlendirilmesi savunulacak.
Metan düzenlemesinde erteleme önerisi
Gündemdeki bir diğer tartışma, metan emisyonlarına ilişkin yasa. Avrupa Komisyonu, hidrokarbon ithalatçılarının metan emisyonlarını izleyip raporlamasını zorunlu kılan düzenlemenin bir yıl ertelenmesini, yani 2027’den 2028’e alınmasını önerdi. Washington bu düzenlemeye karşı çıkmıştı. BM yetkilileri ise ertelemeyi eleştirdi. Bu gelişme, AB’nin iklim liderliği söylemi ile ticaret ilişkileri arasındaki dengeyi gösteren bir örnek olarak yorumlanıyor.
Çözülmemiş dosyalar Antalya’ya taşınıyor
Haziran ayında Bonn’da yapılan ara toplantılardan sonra bazı müzakere dosyalarının hâlâ sonuçlanmadığı belirtiliyor. Küresel Uyum Hedefi bunlardan biri. Türk yorumcuların değerlendirmesine göre bu başlıklar Antalya’ya taşınacak.
Türkiye, COP31’e ev sahipliği yaparken zirvenin uygulamaya ve yatırıma odaklanmasını istiyor. Ulusal iklim planlarını yatırım yapılabilir projelerle ilişkilendirmeyi öneren “İklim Uygulama Köprüsü” girişimi bu yaklaşımın parçası olarak sunuluyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum COP31 Başkanı olarak görev yapıyor; müzakereleri ise Avustralya “Müzakereler Başkanı” sıfatıyla yürütüyor.
Karbon azaltımı için net bir rakam yok
Bu aşamada AB’nin COP31 için belirlediği ekonomi genelinde yeni bir karbondioksit azaltım rakamı bulunmuyor. AB çevre bakanlarının Lüksemburg’daki toplantısında blokun ortak müzakere pozisyonunun belirlenmesi bekleniyor.
İklim uzmanları, zirvenin başarısının yalnızca yeni hedeflerle değil, finansman, uyum ve şeffaflık gibi başlıklardaki somut adımlarla ölçüleceğini belirtiyor.
Antalya’da neler olacak?
Zirve, Antalya’daki eski EXPO alanında yapılacak ve alan COP31 Alanı olarak anılıyor. Türkiye’nin ev sahipliğinde, Avustralya’nın müzakere başkanlığında yapılacak zirveye 190’dan fazla ülkeden liderlerin katılması bekleniyor. Resmî delegasyon sayısına ilişkin kesin bir rakam açıklanmış değil.
Müzakerelerin ana başlıkları arasında iklim finansmanı, uyum ve kayıp-zarar mekanizmaları, ulusal katkı beyanlarının uygulanması ve karbon piyasaları yer alıyor. AB, bu başlıklarda gelişmekte olan ülkelerle ortak zemin aramayı sürdürecek.
Gelişmekte olan ülkelerin beklentisi
Gelişmekte olan ülkeler, zirvede iklim finansmanı ve uyum desteği konularında somut taahhütler görmek istiyor. Bu ülkeler, zengin ülkelerin daha önce verdiği finansman sözlerinin yerine getirilmesini ve yeni kaynakların harekete geçirilmesini talep ediyor. AB’nin beklentileri düşük tutması, bu taleplerin Antalya’da ne kadar karşılanabileceğine ilişkin soru işaretleri yaratıyor.
Öte yandan Avrupa Birliği, dünyanın en büyük iklim finansmanı sağlayıcılarından biri olduğunu hatırlatıyor ve mevcut taahhütlerin hızla uygulanması gerektiğini vurguluyor. Zirvenin sonunda hangi ülkelerin hangi alanlarda yeni adımlar atacağı, müzakerelerin son günlerinde belli olacak.
Kapak fotoğrafı: Cbliu / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
