Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde (DC) süren Bundibugyo virüsü kaynaklı Ebola salgınına ilişkin 8 Ekim tarihli Hastalık Salgını Haberleri (DON) raporunu yayımladı. Rapora göre ülkede 6 Ekim itibarıyla 8.728 doğrulanmış vaka ve 4.205 doğrulanmış ölüm kayıtlara geçti; 2.269 kişinin iyileştiği bildirildi. Kaba ölüm oranı yüzde 48,2 olarak hesaplandı. Salgın Mayıs 2026’da tespit edilmişti; o dönemde ilan edilen acil durum Kongo DC ve Uganda’yı kapsıyordu.
Bundibugyo virüsü, Ebola hastalığına yol açan virüs türlerinden biri ve ilk kez 2007’de Uganda’nın Bundibugyo bölgesinde tanımlandı. DSÖ’ye göre Ebola, enfekte kişinin kan ve diğer vücut sıvılarıyla doğrudan temas yoluyla bulaşıyor; bu nedenle sağlık çalışanları ve hasta yakınları için enfeksiyon önleme ve kontrol önlemleri müdahalenin temelini oluşturuyor. Kaba ölüm oranı, henüz sonuçlanmamış vakalar da hesaba katıldığı için salgın ilerledikçe değişebilen bir gösterge.
Salgının coğrafi dağılımı
DSÖ verilerine göre vakalar Kongo DC’nin 26 eyaletinden yedisinde görüldü: Bas-Uélé, Haut-Uélé, Ituri, Kuzey Kivu, Güney Kivu, Sud-Ubangi ve Tshopo. Bu eyaletler toplam 64 sağlık bölgesini kapsıyor. Salgının merkez üssü Ituri; Dünya Sağlık Örgütü’nün aktardığı kümülatif rakamlara göre bu eyalette 6.480 doğrulanmış vaka ve 2.989 ölüm kaydedildi. Kuzey Kivu ise 1.755 vaka ve 1.013 ölümle ikinci sırada yer alıyor.
Bu bölgelerde sağlık sisteminin üzerindeki yük de DSÖ’nün öne çıkardığı başlıklardan biri. Kuruluş, Kongo DC makamları ve sahadaki ortaklarla birlikte sürveyans, laboratuvar testi, klinik bakım, enfeksiyon önleme ve toplumla iletişim çalışmalarında önemli bir ölçek artışı yapıldığını bildiriyor.
DSÖ, temas takibinin de sürdüğünü belirtiyor. En son dönemde 29.535 temaslının 23.741’ine ulaşıldı; bu oran yüzde 80,4 ediyor ve hedeflenen yüzde 85’in altında kalıyor. Temas takibi, salgının yayılmasını durdurmak açısından kritik bir adım olarak kabul ediliyor.
Sınır ötesi vakalar
Raporda ülke dışına taşınan vakalara da yer verildi. Kenya’da, Kongo DC’den Uganda’nın başkenti Kampala üzerinden seyahat eden bir yetişkinde laboratuvar doğrulamalı ithal vaka tespit edildi. Hastanın 3 Ekim’de Nairobi’ye vardığı, örneğin 5 Ekim’de pozitif çıktığı ve hastanın hayatını kaybettiği aktarıldı. Kenya ve Uganda’da, uluslararası uçuştaki temaslılar dâhil olmak üzere temas takibi sürüyor; Kenya’da ayrıca güvenli ve onurlu defin gerçekleştirildi.
Hollanda ise 1 Ekim’de Kongo DC’de çalışan, PCR testi pozitif çıkan bir sağlık çalışanının tıbbi tahliyesini bildirdi. Bu kişi Hollanda’da tedavi ediliyor ve DSÖ’nün raporuna göre yerel vaka olarak sayılmıyor.
Aşı ve tedavi durumu
DSÖ, Bundibugyo virüsü türü için onaylı bir aşı veya özgül tedavi bulunmadığını vurguluyor. Kurum, bu virüsle ilgili aday aşıların önceliklendirilmesine yönelik Teknik Danışma Grubu’nun 31 Temmuz tarihli üçüncü toplantı raporuna ve 2 Temmuz’da duyurulan, hasta kaydına başlayan bir klinik tedavi çalışmasına işaret ediyor; ancak raporda bu çalışmaların ayrıntıları yer almıyor.
DSÖ’nün risk değerlendirmesi
DSÖ, 14 Ağustos 2026’da yaptığı yeniden değerlendirmede salgının ulusal düzeydeki riskini çok yüksek, Kongo DC ile kara sınırı olan komşu ülkelerdeki riski yüksek, Afrika bölgesinin geri kalanında ve küresel düzeyde ise düşük olarak sınıflandırmıştı. Kenya için ayrıntılı bir risk değerlendirmesi sürüyor. Örgüt, etkilenen ülkelere seyahat ya da ticarete kısıtlama getirilmesini önermiyor; 24 Ağustos’ta yayımlanan geçici tavsiyelerde ise eşgüdümlü salgın kontrolü, sınır ötesi iş birliği ve sürekli sürveyans öne çıkıyor.
Kıta genelindeki hazırlık ve müdahale planı Haziran–Kasım 2026 dönemini kapsıyor. Türkiye’ye ilişkin güncel seyahat ve sağlık bilgisi için Sağlık Bakanlığı ile DSÖ’nün resmî kanalları takip edilebilir.
Kapak fotoğrafı: CDC Global / Wikimedia Commons (CC BY 2.0)
